Ανάβαση από Οροπέδιο Νίδας στην Κορυφή του Ψηλορείτη "Τίμιος Σταυρός", 2456μ

Η ανάβαση στην κορυφή του Ψηλορείτη μπορεί να γίνει από διαφορετικά σημεία, ωστόσο εμείς επιλέξαμε ίσως την πιο δύσκολη, που ξεκινάει από το Οροπέδιο της Νίδας (1395μ.)

Με αρχηγό για άλλη μια φορά τον έμπειρο πεζοπόρο και υπερμαραθωνοδρόμο Γιάννη Παντατοσάκη, ξεκινήσαμε την κοπιαστική ανάβαση μια ομάδα 10 πεζοπόρων, αφού μεταφερθήκαμε στο Οροπέδιο της Νίδας που απέχει 24 χλμ από τα Ανώγεια!

Το εύφορο οροπέδιο της Νίδας βρίσκεται σε υψόμετρο 1395μ, στο κέντρο περίπου του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη και έχει τριγωνικό σχήμα. To όνομα του προέρχεται από τη συνεκφορά των λέξεων "στην Ίδα" και η ιστορία του ταξιδεύει στους αιώνες, καθώς στα απάτητα λημέρια του έχουν φιλοξενηθεί ο Δίας, ο βασιλιάς των θεών, αλλά και επαναστάτες της σύγχρονης εποχής. Σήμερα χρησιμοποιείται σαν θερινός βοσκότοπος και ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφθεί τα καλοδιατηρημένα παραδοσιακά μιτάτα, το χιονοδρομικό κέντρο και το "Ιδαίον Άντρον".

Ο Ψηλορείτης (ή οροσειρά Ίδης), - η ψηλότερη κορυφή της Κρήτης - βρίσκεται περίπου στη μέση του νησιού, και απλώνεται στους νομούς Ηρακλείου και Ρεθύμνου.

Υπάρχουν 5 κορυφές στον Ψηλορείτη που ξεπερνούν τα 2000μ.: Ο Τίμιος Σταυρός (2456 μ.), o Αγκαθιάς (2424 μ.), η Στολίστρα (2325 μ.), Βουλομένου (2267 μ.) και ο Κούσσακας (2209 μ.).Η ονομασία Ψηλορείτης είναι νεότερη (το όρος το υψηλόν), ενώ η αρχαία ονομασία "Ίδη" ετυμολογικά σημαίνει δασωμένο βουνό.

Ο Ψηλορείτης ή Όρος Ιδη είναι το ψηλότερο βουνό στην Κρήτη (2456 μ.), μόλις 3 μέτρα ψηλότερος από τις Πάχνες των Λευκών Ορέων. Μάλιστα σύμφωνα μ' ένα ανέκδοτο που σατυρίζει τις διαφορές Ηρακλειωτών - Χανιωτών, κάθε φορά που ένας Χανιώτης ανεβαίνει στις Πάχνες αφήνει και μια πέτρα στην κορυφή, ώστε να εκμηδενιστεί η διαφορά.

Οι αρχαίοι έλεγαν ότι το βουνό αυτό έχει το προνόμιο να βλέπει τον ήλιο πριν ανατείλει, οπότε πιθανόν η ονομασία ‘Ίδη’ να οφείλεται στην εξαίσια πανοραμική θέα από την κορυφή. Μυθικό και ιερό βουνό από την αρχαιότητα, ο Ψηλορείτης κατέχει ιδιαίτερη θέση στην καρδιά κάθε Κρητικού. Εδώ βρίσκεται το Ιδαίον 'Αντρο (το σπήλαιο που μεγάλωσε ο Δίας) και ο αρχαιολογικός χώρος της Ζωμίνθου, ενώ στην κορυφή του, αδιάλειπτα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, υπάρχει χώρος λατρείας.

Οι χιονούρες (μεγάλα μπαλώματα από παγωμένο χιόνι) αστραποβολούν κάτω από το δυνατό φως του ήλιου.

Στην κορυφή, σε υψόμετρο 2456μ. μας περιμένει το πέτρινο εκκλησάκι του Τίμιου Σταυρού, χτισμένο στο ψηλότερο σημείο της Κρήτης στην θέση αρχαίου ιερού, ατενίζει αγέρωχο τις άγριες βουνοκορφές!

Το ξωκλήσι είναι χτισμένο με τον παραδοσιακό τρόπο κατασκευής των "μιτάτων", των πέτρινων κυκλικών κατασκευών των βοσκών. Με τον αρχαίο τρόπο κατασκευής των θολωτών Μυκηναϊκών τάφων, οι παραδοσιακοί τεχνίτες τοποθετούν τις πέτρες με τέτοιο τρόπο, ώστε η μια να δένει την επόμενη χωρίς κονίαμα, σχηματίζοντας έτσι ένα καλοφτιαγμένο, ανθεκτικό στον χρόνο κτίσμα, με την πέτρινη οροφή του να μοιάζει να αιωρείται μαγικά στον αέρα. Το μικρό ξωκλήσι όμως δεν έχει το συνηθισμένο κυκλικό σχήμα, αλλά ξεχωρίζει με το παράδοξο -σαν βιολί- μακρόστενο σχήμα του. Η ταμπέλα που έχει τοποθετηθεί δίπλα από την καμπάνα μας ενημερώνει ότι βρισκόμαστε στην κορυφή της Κρήτης, σε υψόμετρο 2456μ.

Εδώ γνωρίσαμε και ένα πολύ καλό παρεάκι από τους Ασίτες, ξαπωστάσαμε και ήπιαμε μια ρακή!

Στο βάθος φαίνεται Του Διγενή η “σέλα” Στην προσπάθεια τους οι άνθρωποι της Κρήτης, να προσωποποιήσουν τον Διγενή, αλλά παράλληλα και να τον παραστήσουν σαν Τιτάνα, τον έπλασαν στη φαντασία τους, τεραστίων διαστάσεων! Σε μια βουνοκορφή του Ψηλορείτη, που μοιάζει πράγματι με σέλα, της έδωσαν την ονομασία “Του Διγενή η σέλα”, γιατί πράγματι το βουνό, είχε την όψη σέλας αλόγου. Εκεί λοιπόν καθισμένος ο Διγενής λέει η παράδοση, έσκυβε και με τα γένια του έφραζε τον Γέρο ποταμό, που διασχίζει την πεδιάδα της Μεσαράς, και έπινε νερό! “Σακί κουκιά κουκάλισε ώστο να ξημερώσει κι εννιά φουρνιές ψωμί φαε ώστο να δευτερώσει…¨” έλεγαν παλιά οι παππούδες!

Εδώ βλέπουμε τον έναν σκορπιό που φέρει την ονομασία Euscorpius candiota, τον μικρότερο από τα 3 είδη σκορπιού της Κρήτης.

Στην Κρήτη έχουν καταγραφεί τρία είδη σκορπιού.. Από αυτά, ο πιο μικρός , ο Euscorpius candiota φτάνει τα 4 εκατοστά σε μήκος. Έχει χρώμα καφετί, αγαπάει τα υγρά μέρη και ζει σε πετρώδεις περιοχές και σε ξερολιθιές, από τα παράλια μέχρι τα 2.100 μέτρα υψόμετρο . Είναι επίσης, δυνατό να βρεθεί σε κατοικημένες περιοχές, ακόμα και μέσα στις πόλεις, κατά τους χειμερινούς μήνες, όπου βρίσκει καταφύγιο

Το Ιδαίο Άντρο (αρχ. Ἰδαῖον Ἄντρον) ή Αρσένιο είναι σπήλαιο σε οροπέδιο στο όρος Ίδη (Ψηλορείτης) της Κρήτης, στο οποίο κατά την ελληνική μυθολογία ανατράφηκε ο Δίας, εξ ου λεγόμενος και «Κρηταγενής», από τη βρεφική του ηλικία.

Ο Ψηλορείτης ήταν ιερό βουνό από την Mινωική εποχή και πολλοί μύθοι συνδέονται μ' αυτόν. Στο Ιδαίον Αντρο (σπήλαιο σε υψόμετρο 1495 μ.) ο Δίας ανατράφηκε από τους Κουρήτες και τη νύμφη Αμάλθεια, κρυμμένος από τον πατέρα του Κρόνο που κατάπινε τα παιδιά του θεωρώντας τα απειλή γι' αυτόν.

Την είσοδο του σπήλαιου φύλαγαν οι Κουρήτες, μυθικές φιγούρες, και κάθε φορά που ο μικρός Δίας έκλαιγε, χτύπαγαν τα σπαθιά τους πάνω στις ασπίδες που κρατούσαν για να μην ακούσει το κλάμα του ο Κρόνος. Κατά μια άλλη εκδοχή, οι Κουρήτες χόρευαν ένα χορό πολύ έντονο και γρήγορο, που έκανε τη βαριά πανοπλία τους να χτυπάει δυνατά και να σκεπάζει το κλάμα του βρεφικού Δία. Σήμερα το σπήλαιο αυτό που ονομάζεται και «Σπηλιάρα» ή «Σπήλιος της βοσκοπούλας» είναι αρχαιολογικός χώρος στον οποίο έχουν διενεργηθεί ανασκαφές από το 1884 και έχουν ανακαλυφθεί αντικείμενα ακόμα και από τη μινωική εποχή, όπως αρχαϊκά αγαλμάτια, φιάλες, χάλκινες ασπίδες, κ.ά. που φυλάσσονται στο Μουσείο Ηρακλείου. Στη διαδρομή από την Κνωσσό προς το Ιδαίον Άντρον υπάρχει και ο αρχαιολογικός χώρος της Ζωμίνθου, όπου ανακαλύφθηκε μία σημαντική (σύμφωνα με τις έως τώρα έρευνες) μινωική εγκατάσταση.