Το σπήλαιο της Αγίας Φωτεινής βρίσκεται στο Δήμο Χερσονήσου Ηρακλείου, νοτιοανατολικά του οικισμού Αβδού,στην περιοχή Κουκούλα, σε υψόμετρο 760 μέτρων.
Σήμερα χρησιμοποιείται ως χριστιανικός ναός ωστόσο ο χώρος του μοιάζει να είχε χρήση από την αρχαιότητα.
Σήμερα χρησιμοποιείται ως χριστιανικός ναός ωστόσο ο χώρος του μοιάζει να είχε χρήση από την αρχαιότητα.
Σύμφωνα με την παράδοση, η Αγία Φωτεινή, που στη συνείδηση των ντόπιων έχει ταυτιστεί με τη Σαμαρείτιδα, έψαχνε ένα ήσυχο και απομονωμένο μέρος για να αφιερώσει το υπόλοιπο της ζωής της στον Θεό..
Κάποια στιγμή, κι ενώ δεν έβρισκε το κατάλληλο σημείο, της εμφανίστηκε η Παναγία η οποία άγγιξε ένα βουνό με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα σπήλαιο για να μπορέσει να μονάσει εκεί. Η εκκλησία που βρίσκεται εντός του σπηλαίου χαρακτηρίζεται θαυματουργή. Γυναίκες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα τεκνοποίησης, όταν επισκέπτονται το σπήλαιο και πίνουν αγίασμα – το οποίο στάζει από την κορυφή – τεκνοποιούν και πάντα μάλιστα κάνουν και αγόρι. Το πιθάρι στο οποίο πέφτει το αγίασμα δεν ξεχειλίζει ποτέ, σύμφωνα πάλι με την παράδοση.
Για να φτάσεις στο σπήλαιο πρέπει να ανέβεις αρκετά σκαλοπάτια, όμως η θέα γύρω του, με τις δασωμένες πλαγιές του βουνού,τον κάμπο που απλώνεται μπροστά του και το φράγμα του Αποσελέμη, κάνουν τη διαδρομή πολύ απολαυστική.
Στο βάθος της αίθουσας έχουμε έναν μικρό θεαματικό χώρο που χρησιμεύει σαν Ιερό Βήμα και πάνω από αυτό είναι το "ανώγειον", όπου φαίνονται τα ξύλινα στηρίγματα βαρούλκου, με το οποίο οι κάτοικοι ανέβαζαν πολύτιμα είδη κατά την Τουρκοκρατία, για να τα κρύψουν.
Δίπλα στο Ιερό υψώνεται μια θεαματική λευκή και ογκώδης στήλη, ύψους 6,5μ. Στην τελευταία αίθουσα από τη στέγη στάζει νερό, το οποίο θεωρείται πως είναι αγίασμα και το οποίο συγκεντρώνεται μέσα σ'' ένα πιθάρι. Κάτω από το σπήλαιο της Αγίας Φωτεινής σε υψόμετρο 730μ. υπάρχουν ίχνη παλαιού αγωγού μεταφοράς νερού από τις πηγές της Κεράς προς τη Λύττο. Ο αγωγός πλάτους 20 εκατ. είναι κτιστός και όπου υπήρχαν βράχοι είναι λαξευτός.
Το πρώτο πράγμα που συναντά κανείς μπαίνοντας από την κλεισμένη με καγκελόπορτα είσοδο του σπηλαίου είναι ένα εικονοστάσι και το σημείο απ όπου ο πιστός μπορεί να πάρει το κερί ή την λαμπάδα του
Στο σπήλαιο της Αγίας Φωτεινής γίνεται μεγάλο πανηγύρι την τέταρτη Κυριακή μετά το Πάσχα. Ακολουθεί μεγάλο λαϊκό πανηγύρι στην πλατεία, που βρίσκεται απέναντι από το Σπήλαιο της Αγίας Φωτεινής, σε χαμηλότερο επίπεδο και όπου βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Άννας και του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, σ'' ένα ειδυλλιακό τοπίο με θέα όλο το λεκανοπέδιο της Λαγκάδας.
hikes, greece, crete, caves, aghia fotini cave, avdou, chersonissos, hersonissos, heraklion




















